Мерчандайзинг нима: токчада товар жойлашнинг 8 қоидаси
Мерчандайзинг — дўкон залида товарни харидор осон топадиган, кўрадиган ва оладиган қилиб жойлаш қоидалари: қайси товар қайси токчада, қайси қаторда ва залнинг қайси қисмида туриши. Асосий қоида — энг кўп сотиладиган товар кўз ва қўл баландлигида (полдан тахминан 80–160 см), оғир товар пастда, енгил ва кам сўраладиган товар тепада туради.

Токча даражалари
| Даража | Полдан, тахминан | Нима қўйилади |
|---|---|---|
| Юқори токча | 160 см дан юқори | Енгил ва кам сўраладиган товар |
| Кўз баландлиги | 120–160 см | Энг кўп сотиладиган ва янги товар |
| Қўл баландлиги | 80–120 см | Кундалик товар |
| Пастки токчалар | 80 см гача | Оғир ва катта қадоқ: ун, шакар, сув, ёғ |
8 та асосий қоида
1. Энг кўп сотиладиган товар — кўз баландлигида
Харидор аввал кўз баландлигидаги токчани кўради. Шунинг учун энг кўп сўраладиган, янги ва фойдаси юқори товар 120–160 см баландликда, кундалик товар 80–120 см да туради.
2. Оғир товар — пастда
Сув ва ичимлик шишалари, ун ва шакар қоплари, катта қадоқлар пастки токчаларга қўйилади: уларни олиш осон ва хавфсиз. Савдо стеллажининг пастки токчаси чуқурроқ — 35/30 тизимида 35 см, 40/35 да 40 см.
3. Енгил ва кам сўраладиган товар — тепада
160 см дан юқори токчага енгил, синмайдиган ва кам сўраладиган товар қўйилади. Оғир ёки шишадаги товар тепага қўйилмайди.
4. Бир гуруҳ товар — бир жойда
Бир хил товар гуруҳи бир қаторда ёки битта стеллажда туради: чой ёнида қаҳва, макарон ёнида ёрма. Харидор гуруҳни бир марта топади ва қолганини шу ердан олади. Зални гуруҳларга бўлиш: дўкон залини зоналарга бўлиш.
5. Ҳар товар остида нарх
Нархи кўринмаган товар кам олинади. Ҳар токчанинг олд қиррасига нархгич қўйилади ва нарх айнан товар остида туради: Нархгич L100 — 12,000 сўм. Батафсил: нархгич ва стоппер.
6. Янгиси орқага, муддати яқини олдинга
Янги келган товар токчанинг орқасига қўйилади, муддати яқинроқ товар олдинга сурилади: эски товар аввал сотилади ва муддати ўтиб қолмайди.
7. Токча тўла кўринсин
Товар олд қиррага суриб турилади, ёрлиқ харидорга қарайди, бўш жой қолдирилмайди. Думалоқ ва сурилувчи товар олдига стоппер қўйилади: Стоппер L100 — 12,000 сўм.
8. Қатор учи ва касса олди — махсус жойлар
Икки томонли қаторнинг учидаги боши-охири стеллажи — харидор йўлакка кирмасдан кўрадиган жой: акция, янги ва мавсумий товар учун. Касса олдига майда товар қўйилади: сақич, шоколад, батарея. Батафсил: боши-охири стеллажи.
Планограмма: қоидаларни ёзиб қўйиш
Планограмма — ҳар токчага қайси товар қаерда туришини кўрсатадиган чизма. U билан ҳар бир сотувчи товарни бир хил теради ва янги келган товар ўз жойига қайтади: планограмма. Дўкон турлари бўйича мисоллар: озиқ-овқат дўконида товар жойлаш, дорихонада товар жойлаш, косметика дўконида товар жойлаш.
Мерчандайзинг учун қандай стеллаж керак
Қоидаларни бажариш учун савдо стеллажи керак: кўз ва қўл баландлигига мос токчалар, чуқурроқ пастки токча, нархгич ва стоппер. Девор бўйлаб стеллажлар 135–225 см, икки томонли 135–195 см баландликда бўлади: стеллаж турлари.
Фойдали мақолалар
Барча мақолалар


Металл стеллажлар нархи
Тахминий ҳисоб
Девор ёки қатор узунлигини ёзинг — қайси стеллажлар сиғади ва нархи дарҳол чиқади. Хона ўлчамидан тахминий жойлашувни ҳам кўриш мумкин.

